O’zbekistondagi Polsha Harbiy Qabristonlari

Shahrisabsdan toʻrt kilometr shimoliy yo’nalishda, piyoda polklardan biri Kitob temir yoʻl vokzalida joylashgan edi. Polkning turar joyi Kitob garnizoni deb nomlangan edi. Oʻzbekistonning Kitob shahrigacha boʻlgan masofa 10 km masofada. Shahrisabz-Samarqand yo‘li bo‘ylab Kitob temir yo‘l vokzalining yonida bir necha o‘nlab uylar va vinzavodga tegishli binolari assimetrik tarzda sochilib ketgan edi. Polkning barcha bo'linmalari chodirlarda joylashgan edi, biroq polk qo'mondonligi va kasalxona binolarda bo’lgan. Soya armonga aylandi. Biroq, ariqlarda issiq kunlarda yengillikni his etib, cho'milish imkoni bor edi. Kitob shahri ostidan oqayotgan Qashqadaryo yaqinida joylashgan rus dala gospitalida diviziyamiz askarlari uchun ham, Gʻuzor armiyasining zaxira markazi uchun ham joylar  mavjud bo’lgan. Bu yerda xizmat butunlay ruscha edi. Kitob garnizoni diviziyaning eng yaqin garnizoni edi. Shaxrisabz va Kitob shaharlari o’zaro yoʻl va telefon liniyasi orqali bogʻlangan. Kitob temir yoʻl vokzali Toshkent-Ashxobod-Krasnovodsk temir yoʻl tarmogʻining oxirgi (yakuniy) stansiyasi edi. Stansiya Shahrisabz va Kitob garnizonlarini ta’minlashga mas’ul edi. Bir necha kilometr shimoli-g'arbda yoshlar maktabi bor edi

“Kitob – bu Toshkent-Ashxobod-Krasnovodsk magistralining mahalliy bo‘limining so‘nggi temir yo‘l stansiyasi edi. Shahrisabs garnizoni yaqin masofada, bor-yo‘g‘i bir necha kilometr narida edi. 16 piyoda polki u yerda Kitob shahridan 10 km uzoqlikda, Qashqadaryoning bo’yida joylashdi. "Vinzavod", ya'ni sharob chiqarish zavodining yog'och binolarida faqat polk shtabi

va kasalxona joylashgan edi. Bundan tashqari, soya va daraxtlarni orzu qilardik, harbiy chodirlarni issiq qamrab olgan, daryoning yaqinligi va undan chiqadigan ko'plab "ariqlar" garnizon uchun malariya chivinlar ko'payish joyiga aylandi”  

„Jakkabog’ – temir yo‘l stansiyasi bor edi, avvalgi temir yo‘l tarmog’i (Toshkent–Ashxobod–Krasnovodsk – D.P.) Shahrisabzdan 20 km uzoqlikda joylashgan. Biroq, bu safar dashtda, hattoki bitta daraxt va yashil o’simliksiz va butunlay suvsiz - cho'l. Ichish, ovqat pishirish va yuvish uchun suvni bir necha kilometr uzoqlikdagi hovuzdan  eshaklarga ortib olingan aravada olib kelish kerak edi. Shunday qilib, shu yerda 17-piyoda diviziyasining chodirlari qo’yildi va 6 p.a.l., iflos, eski sovet chodirlarida turardi. Salqin havoni qidirib  odamlar qurigan issiq tuproqga o’zini qazib yotishardi”

“Chiroqchi — Yakobog’dan 15 km uzoqligida — kichik o‘zbek shaharchasi atrofida 18 piyoda polki chodirlarda joylashgan. Chodirlar ostida Kitobdagi kabi Qashqadaryo oqardi, yana ko'plab ariqlar, ko'plab soya va o’simliklar bor edi. Xalq og‘zaki ijodiga to‘la Chiroqchi askarlarga Jakkabog’da umuman bo‘lmagan o‘yin-kulgini berdi. Shahar Bozorida yurgan kambag‘allar qayerdandir qovun, tarvuz, ba’zan yong‘oq yoki uzumlar eshaklarga ortib sotishar edi. Shahar bozorida ajoyib rangli ipak matolar yoki g'alati sirg'alar va boshqa har xil buyumlarni sotishar edi. Quyosh botkanidan keyin trubalarda chalingan, go‘yoki turli ohanglarga to‘la o‘zbek musiqasini tinglardik, ammo taronalar yevropa qulog‘larimizga doim g’alat va bir xildek tuyulardi.